meditatie

The truth is that what is above, is like what is below, and what is below, is like what is above, to accomplish the miracles of the one thing.

 

Mediteren wil zeggen in betrekking treden tot de totaliteit, tot het wezen, zijn beperkingen loslaten en het geheel ontvangen.

In de latere levensfasen lijden velen aan een innerlijke onrust waarin zij zichzelf niet kunnen zijn. Dit is nu juist de kern van de meest voorkomende psychische ziekte van onze tijd, de neurose.

De stilte en het zwijgen moeten geoefend worden. Hiertoe behoren als voorwaarden de oefening van het zitten, de oefening van het lichamelijk ontspannen en de oefening van de juiste ademhaling.

Het wezen van de echte stilte en overweging, kan het beste omschreven worden met het woord “zich overgeven”. Het essentiële bestaat altijd hierin dat we leren in de ware zin stil te zijn, in ons zelf het oor te luister leggen, dat we ons niet laten opjagen, geen slaaf van de tijd zijn, maar dat we tot ons zelf, tot onze totale zijnsgrond komen.

Over stilte:

“ stil zijn betekent niet een verloochening van actief zijn of trage stilstand, stilte is niet louter ontkenning van gedachten en opwellingen, maar iets positievers dan je je kunt voorstellen”. Zolang je met de versnellende wind meevliegt, zal je de stilte niet bereiken. De stilte van het zelf is alom tegenwoordig, ze is de hoogste vrede. Zwijgend, onbeweeglijk als een rots, die alle opwellingen, alle bezig zijn op zijn oppervlakte draagt. In de zwijgende stilte wortelt GOD, wortelende verlosten.

Er bestaat een verkeerd zwijgen zoals het zwijgen uit angst, of geremdheid om zijn mening te geven, het zwijgen uit trots, het zwijgen uit lafheid of het botte zwijgen als men niets te zeggen heeft. Het zwijgen kan ook uit dwang opgelegd worden zoals in diverse kloosterordes en de waarde daarvan is op zijn minst aanvechtbaar.

Overigens moet het zwijgen niet uit een moeten of dwang voortkomen, maar uit innerlijke behoefte; het zwijgt in ons, omdat we ons verliezen in iets groters en hogers, omdat we verzinken in ons eigen wezen, omdat we naar ons eigen innerlijk luisteren en de buitenwereld daarom niet meer oppermachtig op ons afkomt.

Een dergelijk zwijgen isoleert niet. Alleen de zwijgende kan de ander, de medemens, werkelijk begrijpen. Want tot het begrijpen, het invoelen van die ander, moet men kunnen luisteren, d.w.z. “zwijgen van de eigen stem”. In de psychiatrie staat dit bekend als empathie, een grote deugd, die wij ons door middel van meditatie eigen kunnen maken.

Plaats en omgeving van mediteren.

De plaats va de meditatieoefening doet er op zichzelf niet veel toe. Voor thuis betekent dat een uiterst klein plekje waarin we ons ongestoord terug kunnen trekken. Behulpzame attributen kunnen wierook, een kaars of een foto van iemand zijn. Maar het zijn ondergeschikte zaken. Het is immers van toepassing dat het niet op de cultus, maar op de instelling van ons hart aankomt.

Echter, tijdens de oefening moeten we ervoor zorgen, dat we niet gestoord worden, bijvoorbeeld doordat er plotseling iemand binnenkomt of de telefoon die rinkelt. De schok van gewekt te worden uit de werkelijke verzonkenheid kan ernstig zijn, daar ons gehele zenuwstelsel in die toestand veel gevoeliger is dan normaal.

Zoals gezegd: de eenzaamheid van de plaats, het alleen zijn is in het begin belangrijk en nodig. Dat hoeft uiteraard niet in een kamertje te zijn. De natuur biedt volop gelegenheid om de stilte op te zoeken. Natuurlijk zullen er verwerpingen vanuit je directe omgeving komen omdat de behoefte om alleen te zijn niet begrepen wordt door de huisgenoten. Bedenk echter wel dat je je nooit moet verontschuldigen om de stilte op te zoeken, daar de ogenblikken waarop men alleen is, de belangrijkste van het leven zijn, omdat bepaalde belangrijke bronnen alleen aangeboord kunnen worden indien we alleen zijn met de stilte in onszelf.

Tijdstip voor meditatie.

Dit is eigenlijk niet belangrijk. Alleen in het begin heeft het op zekere hoogte zin, een bepaalde en indien mogelijk steeds dezelfde tijd van de dag te kiezen. Dit, om ons lichaam en onze geest geleidelijk aan, aan het nieuwe te laten wennen.

Hoelang moeten wij oefenen?

Laten we een ding vaststellen, “iedere overdrijving is zinloos en moet vermeden worden”. Het urenlang oefenen is zinloos en iets afdwingen evenzo. Waar het op aan komt is, dat we werkelijk iedere dag gedurende een bepaalde tijd oefenen. Essentieel hierin echter is, dat tijdens de oefening we werkelijk tijd hebben, immers “tijd is alleen maar een voorstelling, er bestaat slechts een werkelijkheid”. Ze past zich aan, aan iedere voorstelling die je ervan maakt. Noem ze “tijd” dan is ze tijd. Voor inzicht is tijd onbelangrijk.

Geduld en onopzettelijkheid.

Indien je goed begrepen hebt dat het bij meditatie oefeningen bij uitstek op de innerlijke gelatenheid, op een werkelijk zich overgeven aankomt, dan weet je ook dat je deemoedig geduld nodig hebt. Hulpmiddelen dienen om traagheid te overwinnen, verder echter mag je niets willen bereiken maar ben je alleen aanwezig. Geheel jezelf, geheel mens en je hebt ontzettend veel geduld. Want niet ons IK zal ons voortaan leiden, we zullen geleid worden wanneer we ons laten leiden. Je moet geen bepaald doel willen bereiken, want zolang je “wil” bereik je in de meditatie geheel niets. Gelatenheid, overgave aan het hogere, grotere en totale, dat is alles maar dan ook werkelijk alles, waar het op aan komt. De nerveuze verschijnselen van onze tijd kunnen in grote mate als gespannenheid ten gevolge van een overmatige inzet van de wil, geïnterpreteerd worden. Juist daarom moet de wil, de aartsvijand van de ontspanningstraining genoemd worden.

Ontspannen.

Wie zich niet kan ontspannen, kan zijn geest niet op een concreet doel richten, is niet in staat zich te concentreren en kan daarom niet mediteren. Ontspanning is niet zomaar lui neerliggen, ze vormt juist een tegenstelling tot de verslapping, die met een vermoeidheidsgevoel gepaard gaat. Ontspanning is steeds een vorm van herstel, want het komt er juist op aan vrij te worden van overspanning, van een te sterk gespannen zijn.

Oefenen van ontspanning.

De beste methode is een deken of slaapzak op de grond te spreiden. Indien nodig een kussen onder het hoofd te leggen, de nek en het bovenste deel van de schoudergordel gebruiken zodat de rug nog te hoog nog te laag ligt. Zorg ervoor dat je het niet te koud krijgt, want bij het optreden van een koudegevoel trekken de spieren zich onwillekeurig samen en raken verkrampt.

Wanneer je gewoon op de grond ligt, trek dan een joggingpak en wollen sokken aan. Geef nu je hele gewicht over aan de onderlaag door recht en ontspannen maar plat op de rug te liggen. De armen naast het lichaam en wel zo, dat ze in ons gevoel zo ontspannen mogelijk zijn. Observeer je lichaam nauwkeurig:

–          Waar is de ontspanning het best geslaagd?

–          Waar zijn nog gespannen plekken?

Geef geen bevelen aan je lichaam en schakel al je denkbeelden over ontspanning uit. Voorlopig geef je je over en observeer je je lichaam. Je mond blijft gesloten en de ogen zijn half geopend of eveneens gesloten. Vaak merk je een gespannen zijn van de spieren van nek, hoofd en schoudergordel. De tanden zijn opeen geklemd, de tong drukt naar beneden, de kaak is krampachtig gesloten. Probeer je van deze spanning te bevrijden door de betreffende delen los te maken en langzaam te strekken.

Buig bijvoorbeeld het hoofd heel geleidelijk, nooit met rukken, naar voren, naar achteren, naar links en rechts of draaien en observeer daarbij aldoor welke spieren nu ontspannen en los worden en waar zich nu nog gespannen plekken voordoen.

Wanneer de spanning in de spieren minder wordt, bemerk je de ontspanning als een gevoel van zwaarte in je ledematen. De bedoeling is om dit zwaartegevoel geleidelijk in het hele lichaam te bespeuren. Dit geeft een gevoel van vrij en los van echt het gehele lichaam. Een volgende fase is de ontspanning van de bloedvaten dat gepaard gaat met een weldadig gevoel van warmte. Systematisch kan dit door het hele lichaam worden uitgebreid.

De ademhaling.

Met het oog op de ontspanning is het van belang dat we de ademhaling niet moeten trainen maar trachten die van de verkeerde spanningen te bevrijden. Een natuurlijke ademhaling kiest haar eigen verloop. Een buikademhaling is een natuurlijke ademhaling, kijk maar naar baby’s als ze slapen.

Belangrijk bij de buikademhaling is, dat we het gevoel hebben alle spieren van de buik los te laten. Dit is niet gemakkelijk, want onbewust hebben we de gewoonte bij angst, schrik en tijdnood, de buik krampachtig in te trekken. Ik refereer naar het Japanse woord HARA, dat staat voor de buik, want wie zich in HARA bevindt, blijft in lood, d.w.z. in zijn zwaartepunt, in evenwicht, wat hij ook doet, of hij zit of ligt, danst of speelt, schildert of spreekt.

Nu volgen de 4 basisprincipes om geest en lichaam te verenigen:

  1. Handhaaf one point ( Ki-centre)
  2. Ontspan optimaal
  3. Hou het gewicht aan de onderkant
  4. Laat Ki naar binnen stromen.

Ki.

Beide, geest en lichaam, zijn uit het universum geboren, en waren oorspronkelijk een eenheid. Er is geen scheidingslijn tussen geest en lichaam die duidelijk maakt, dit is de geest en dit is het lichaam. Geest is het verfijnde lichaam en lichaam is niet de verfijnde geest. De geest is subtiel, het lichaam is stoffelijk.

We zijn ons er niet van bewust of we de geest of het lichaam gebruiken. Maar welke verbinding bestaat er nu precies tussen die twee? Als je rustig zit en niet aan je lichaam denkt dan lukt het je om de geest tot rust te brengen. De oorzaak van het feit dat in beweging deze eenheid verdwijnt, is dat we de verbinding tussen geest en lichaam niet begrijpen en zodoende fouten maken.

Een test:

Ga op een stoel zitten en denk bij jezelf: “ik kan niet van de stoel opstaan”. Probeer dan op te staan. Waarschijnlijk zal je dat niet lukken. Probeer ook eens om de handen in de schoot te leggen en zeg dan tegen jezelf dat je ze niet meer omhoog kan krijgen. Wanneer je dit probeert zal je merken dat dit inderdaad het geval is, je kan ze werkelijk niet omhoog brengen. Dit is het bewijs dat de geest het lichaam beheerst.

Twee vingertoppen komen samen.

Vouw je handen met gekruiste duimen samen. De wijsvingers zijn gescheiden. Kijk intensief naar beide vingers. Wanneer je denkt dat ze samen zullen komen gebeurt dat ook. Denk er niet meer bewust aan. Laat het over aan de vingers. Neem alleen waar of de kracht van de geest ze samen brengt. Volg vol concentratie je geest. In een oogwenk zullen je vingers samenkomen. Wanneer je hierover perplex staat of twijfelt, laat dan herhaaldelijk je vingers samenkomen en breng ze weer uit elkaar.

Deze test wordt in het bedrijfsleven uitgevoerd aan toekomstig personeel om te kijken of hun instelling vriendelijk of verbitterd is. Mensen die moe zijn door teveel werk, of die psychologisch zwak zijn, zijn niet in staat om hun vingers te doen samenkomen. Denk er nu sterk aan, dat je je vingers niet kunt samenbrengen. Het maakt niet uit hoelang je dit probeert, het is onmogelijk. Wanneer je echter nog een beetje van de houding dat je vingers samen komen in je hebt, dan zullen ze ook naar elkaar komen.

Je moet deze houding resoluut uit je hart verwijderen. Mensen aan wie het zelfvertrouwen ontbreekt, zullen ook nu nog de vingers samen brengen. Herhaal de oefening meerdere malen.

Elke gedachte kost energie. Elke gedachte die niet gedacht hoeft te worden is verspilde moeite, dus verspilde energie. Alle gedachten hebben de neiging om emoties te laten bovenkomen. Negatieve gedachten hebben de neiging om negatieve emoties te laten bovenkomen. Positieve gedachten laten positieve emoties boven komen.

Als je met negatieve gedachten bezig bent, ben je op een bepaalde golflengte en vang je gedachten op van anderen die op dezelfde golflengte zitten. Niet elke gedachte is van jezelf. Je kunt ook gedachten van iemand anders opvangen. Wat niet wil zeggen dat elke negatieve gedachte ook perse van iemand anders is.

Pas op met wat je denkt!

Hier een korte meditatie van een collega die ik graag deel met jullie; Klik HIER.

 

Bron: Caroline van der Aa

©2026 

Login met je gegevens

Je gegevens vergeten?